Reklama

fakty.wwl - Gazeta Powiatowa

Gazeta Powiatu Wołomińskiego Pismo bezpłatne Wołomin, Kobyłka, Zielonka, Radzymin, Marki, Klembów, Ząbki. Tłuszcz, Dąbrówka, Strachówka, Poświętne, Jadów

Jesteś tutaj:

Główna treść strony

Zaburzenia lękowe u dzieci

Data: 13.04.2017 r., godz. 11.00   
Lęk jest naturalną reakcją człowieka; pojawia się w różnych sytuacjach, subiektywnie postrzeganych jako niebezpieczne i ma na celu obronę przed zagrożeniem. Zatem jego występowanie jest niezwykle istotne, ponieważ pod wpływem lęku uruchamiane są odpowiednie mechanizmy, pomagające poradzić sobie z trudną sytuacją.
Zazwyczaj odczuwamy lęk przed sytuacjami nowymi, nieznanymi. Zastanawiamy się wówczas, jak będą one wyglądały, co powinniśmy robić i jak się zachowywać, aby przetrwać w jak najlepszej kondycji psychicznej. Istotna jest również postawa bliskich nam osób: jeśli będą one wspierały nas i przekonywały, że poradzimy sobie dobrze; wtedy prawdopodobieństwo pozytywnego poradzenia sobie z wyzwaniem znacznie wzrasta.

Adaptacja czy dezorganizacja?


Takie dylematy przeżywamy już od wczesnego dzieciństwa; przykładem może być występ w przedszkolnym przedstawieniu lub okresowy sprawdzian wiadomości w szkole. Dziecko często wtedy odczuwa lęk (reakcja naturalna), a pod jego wpływam podejmuje dodatkowe działania – powtarza rolę, przegląda notatki itp. Mimo odczuwanego stresu, niejednokrotnie połączonego z nieprzyjemnymi objawami fizjologicznymi (bóle brzucha, głowy), podejmuje wyzwanie i najczęściej pomyślnie je kończy. Co więcej, każda taka sytuacja pomaga budować pewność siebie i wpływa pozytywnie na poczucie własnej wartości. To właśnie tzw. adaptacyjna funkcja lęku.
Zdarza się jednak, że odczuwane w związku z nową sytuacją napięcie psychiczne jest na tyle duże, że dziecko nie podejmuje próby poradzenia sobie z wyzwaniem – w dniu sprawdzianu (przedstawienia) czuje się na tyle źle, że nie jest w stanie pójść do szkoły. W tym przypadku mamy do czynienia z tzw. dezadaptacyjną funkcją lęku. Taki lęk ma negatywne skutki w przyszłości, ponieważ nie mamy okazji do stawienia czoła przeciwnościom, budujemy negatywny obraz własnych możliwości. To sprawia, że nie podejmujemy kolejnych wyzwań i jeszcze bardziej izolujemy się i popadamy w negatywną samoocenę.

Rodzaje zaburzeń lękowych


Najwcześniejszym lękiem, odczuwanym przez dziecko, jest tzw. lęk separacyjny, czyli obawa przed rozdzieleniem z matką. Dzieci często boją się też ciemności, hałasu czy też różnego rodzaju potworów. Niekiedy u dzieci zauważamy specyficzne fobie, np. dotyczące konkretnych przedmiotów, ludzi o określonym wyglądzie czy też niektórych zwierząt.
Starsze dzieci i młodzież najczęściej przeżywają lęki związane z funkcjonowaniem społecznym i oceną grupy rówieśniczej (określa się je pojemnym terminem „fobia społeczna”); zdarzają się im także napady paniki, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (np. przymus mycia rąk lub wyrywania włosów), jak również lęk przed przebywaniem na otwartej przestrzeni (agorafobia) lub w pomieszczeniach zamkniętych, szczególnie niewielkich (klaustrofobia). Niezależnie od wieku zaburzenia lękowe mogą pojawić się w wyniku jakichś traumatycznych wydarzeń lub jako zaburzenia adaptacyjne.

Jak pomóc dziecku?

Leczenie objawów lękowych u dzieci i młodzieży jest procesem złożonym i wymagającym współdziałania wszystkich środowisk, w których dziecko funkcjonuje: domu rodzinnego, szkoły/przedszkola, psychologa oraz lekarza. W przypadku tego rodzaju zaburzeń najczęściej stosowana jest terapia poznawczo-behawioralna. Stosuje ona następujące metody: psychoedukację (dzięki niej dziecko ma zrozumieć naturę lęku), kontrolę objawów somatycznych (na przykład poprzez trening relaksacyjny), uczenie technik rozwiązywania problemów; sprawdzanie i utrwalanie osiągnięć dziecka w tym zakresie, a także specyficzne metody, stosowane przez wykwalifikowanych terapeutów. Najbardziej istotne w procesie leczenia jest jednak odpowiedzialne i pozytywne nastawienie dorosłych, opiekujących się dzieckiem (szczególnie rodziców), ponieważ odpowiednio wcześnie podjęte działania interwencyjne pozwolą uniknąć nasilenia problemu, a zatem wpłyną pozytywnie na całe przyszłe życie dziecka.

Marta Bąk, psycholog