Reklama

fakty.wwl - Gazeta Powiatowa

Gazeta Powiatu Wołomińskiego Pismo bezpłatne Wołomin, Kobyłka, Zielonka, Radzymin, Marki, Klembów, Ząbki. Tłuszcz, Dąbrówka, Strachówka, Poświętne, Jadów

Jesteś tutaj:

Główna treść strony

Ząbki historycznie bez betonozy

Data: 24.06.2021 r., godz. 11.00   
Jak co roku przed wakacjami warto rozejrzeć się za możliwościami tzw. lokalnej turystyki lub mikro turystyki. Sprowadza się często do jeżdżenia na rowerze lub skuterze w poszukiwaniu np. „ciekawego miejsca”. Każde miasto, każda gmina w powiecie wołomińskim skrywa skarb, który warto odnaleźć.
W historii Ząbek pojawiła się koncepcja miasta-ogrodu. Założenie wydaje się szczególnie cenne w sytuacji, kiedy w wielu miejscach w Polsce króluje współczesna betonoza.

Założenie przestrzenne

Sam dokument – projekt ukazujący założenie przestrzenne i architektoniczne miasta – ogrodu w Ząbkach mógłby być wspaniałym zabytkiem. Miasto – ogród w Ząbkach zaprojektował w 1912 roku architekt Tadeusz Tołwiński. W skład założenia przestrzennego miał wchodzić prostokątny plac-rynek, kościół oraz szkoła, przedszkole i boiska sportowe. Także półokrągły plac, z którego promieniście rozchodzić się miały symetrycznie położone ulice. Również aleja spacerowa wysadzana podwójnym szpalerem lip. I wreszcie tzw. kasyno z wielką salą koncertowo-teatralną, kinem, biblioteką, salą ekspozycyjną i bilardową, restauracją i kawiarnią. W mieście miało zamieszkać 8 tysięcy osób, a projektowany teren został podzielony na 1600 działek budowlano-ogrodowych. Było to niewątpliwie założenie, jak to się dzisiaj określa biznesowe, wykorzystujące bliskość torów kolejowych i stacji, nastawione raczej na bogatego klienta z ówczesnego establishmentu. Świadczą o tym wille, które można zobaczyć także dzisiaj. W Ząbkach mieszkali wtedy aktorka Maria Przybyłko-Potocka, generał Kazimierz Sosnkowski, pisarka Magdalena Samozwaniec, Arnold Szyfman, rodziny Tołłoczków i Wejchertów. Po II wojnie światowej i zmianie systemu pojawiły się inne siły oraz koncepcje i elitarne założenia urbanistyczne się nie zachowały.

Śladami miasta - ogrodu

Dziś w terenie można odnaleźć ślady tamtych rozwiązań, co stanowi pewną atrakcję mikro ruchu turystycznego. Pozostało kilka obiektów, którymi chwalą się także władze miasta na swojej stronie internetowej. Wspomniane zostały willa Ronikierów, willa inż. Tołłoczki przy ul. Langiewicza. Podczas naszej przejażdżki po Ząbkach możemy zobaczyć często tylko fragmenty tych niewątpliwie architektonicznie ciekawych obiektów. Willa „Alina” została wybudowana w 1919 roku. Była własnością gen. Władysława Sikorskiego, a później Kazimierza Wejcherta - projektanta m.in. Śląskiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie. Władze Ząbek wykupiły ten budynek od prywatnych właścicieli i mieści się tam Miejski Ośrodek Kultury





RF